Fıtratın Gereği

“Merhaba Dünyalı, biz dostuz!”

“Selam”... Belki de insanoğlunun ilk iletişimi. Bir ihtimal, insanın bildiği ilk kelimelerden biri. Günümüzde bile bebeklere “anne, baba, dede, mama” sözcüklerinden sonra “bay bay” ve “merhaba”yı öğretiyoruz. Selam, insanın kadim geleneğinin en güçlü öğesi. Çünkü selam vermeden iletişime başlamak mümkün değil. Her şeyi selamın üzerine inşa ediyoruz.

Selam; bir başka ifadeyle, muhatabımıza bizden zarar gelmeyeceğini, ona kötülük etmeyeceğimizi, bizimle birlikteyken güvende olduğunu anlatmanın aracıdır. Kelimelerle olması da şart değildir. Tokalaşmak, sarılmak, göz teması kurmak, kafa tokuşturmak, sırt sıvazlamak, omuza hafifçe dokunmak... Belki de onlarca biçimi vardır. Bulunduğumuz şartlara ve duruma göre şekli değişse de verdiği mesaj on binlerce yıldır aynı: “Ben dostum.”

Birkaç farklı kültür ve dilden örnek verecek olursak:

• Müslüman coğrafyasında: Selâmün Aleyküm — “Üzerinize esenlik, barış olsun.” (Arapça selâm kökü “barış, esenlik, güvenlik” anlamındadır.)
• Korece: Annyeong haseyo — “Selametle misiniz?” / “Barış ve huzurda mısınız?”
• Etiyopya (Amharca): Selam veya Selamta — “Barış olsun.”
• Zulu kabilesi (Afrika): Sawubona — “Seni görüyorum.” Muhatap ise cevaben Ngikhona — “Ben de buradayım.” der.
• Peru (Keçuva / İnka): Rimaykullayki — “Seni sevgiyle selamlıyorum.”
• Maoriler (Yeni Zelanda): “İyi ol”, “Yaşa”, “Sağlıklı ol.”
• Arapça kökenli “Merhaba”: “Rahatla, selamet bul.”
• Rusça: Zdravstvuyte — “Sağlıklı olun.”
• Antik Yunanca: Chaire — “Neşelen”, “Sevinçli ol.” (Chara — neşe kökünden gelir. Yeni Ahit’te meleklerin Meryem’e selamı da bu şekildedir.)

Görüldüğü üzere dünyanın birbirinden bağımsız coğrafyalarında kullanılan selam ifadelerinin neredeyse aynı anlamları taşıması bir tesadüf değildir. Selamlaşmak, insan fıtratının bir gereğidir. Bütün iletişimimiz bunun üzerine kuruludur.

Zulu halkının selamı konumuza yeni bir pencere açar: “Seni görüyorum.” Bazı Afrika kabilelerinde ise “Ben, içindeki sen’im” anlamına gelen bir selamlaşma biçimi...